فریدریش انگلس و نقد اقتصاد سیاسی ِ مارکس

مقالۀ «طرح‌واره‌ای برای نقد اقتصاد سیاسی» به قلم انگلس در سال۱۸۴۳ ، نقطۀ عزیمت اثر سترگی شد که مارکس چهار دهۀ پایانی عمر خویش را صرف نگارش آن کرد. با این حال، انگلس در هیچ‌یک از نوشته‌های متأخر خود، که مدعی بازنمایی و تبیین دیدگاه‌های مارکس بود، نتوانست آن ابعاد بنیادینی از اندیشۀ مارکس را دریابد که خودِ مارکس آن‌ها را حیاتی و اساسی می‌دانست. از آنجا که نوشته¬های انگلس تأثیری ژرف بر قرائت‌های بعدی از کتاب سرمایه بر جای گذاشته‌اند، اذعان به این غفلت و کاستی می‌تواند به ما یاری رساند تا مقصود و غایت واقعی مارکس را در پژوهش‌هایش بازشناسیم.